Op 4 mei 2019 verdween de 23-jarige Julie Van Espen uit Schilde, België, op weg naar een afspraak in Antwerpen. Twee dagen later werd haar lichaam gevonden in het Albertkanaal, en al snel bleek dat ze het slachtoffer was geworden van een brute moord. De dader, Steve Bakelmans, had een strafblad met eerdere veroordelingen voor seksueel geweld, maar liep vrij rond. De zaak veroorzaakte een storm van verontwaardiging en leidde tot veranderingen in het Belgische rechtssysteem. Dit artikel belicht de details van de zaak, het profiel van zowel slachtoffer als dader, het psychologische aspect, de rechtszaak en de bredere maatschappelijke implicaties.

Julie Van Espen: Een veelbelovende jonge vrouw

Julie Van Espen werd omschreven als een intelligente en warme vrouw met een passie voor reizen en sociale rechtvaardigheid. Ze studeerde internationale betrekkingen aan de Universiteit Antwerpen en was geliefd bij vrienden en familie. Op de avond van 4 mei vertrok ze per fiets vanuit Schilde richting Antwerpen. Toen ze niet op de afgesproken tijd arriveerde, sloegen haar naasten alarm. Wat volgde was een zoekactie die uiteindelijk een verschrikkelijke waarheid aan het licht bracht.

De dader: Steve Bakelmans en zijn crimineel verleden

Steve Bakelmans was geen onbekende voor Justitie. Hij had meerdere veroordelingen op zijn naam staan, waaronder verkrachting en diefstal. In 2017 werd hij veroordeeld tot vier jaar cel voor de verkrachting van zijn ex-vriendin, maar door een achterstand in het Belgische rechtsapparaat was zijn zaak in hoger beroep nog niet behandeld, waardoor hij op vrije voeten bleef. Dit feit zou later aanleiding geven tot een hevig maatschappelijk debat over de efficiëntie van het justitieel systeem.

De moord: Een brute aanval langs het Albertkanaal

Op de bewuste avond zag Bakelmans Julie alleen fietsen langs het Albertkanaal. Hij trok haar van haar fiets en probeerde haar te verkrachten. Toen ze zich verzette, sloeg hij haar meerdere keren hard op het hoofd en wurgde haar uiteindelijk. Vervolgens dumpte hij haar lichaam in het kanaal en probeerde sporen uit te wissen door haar fietsmandje te verbergen. Camerabeelden brachten hem echter in beeld, en dankzij een snelle identificatie kon hij binnen enkele dagen worden gearresteerd.

Het psychologische profiel van de dader

Psychiatrische onderzoeken wezen uit dat Bakelmans een extreem antisociale persoonlijkheid had, gekenmerkt door een gebrek aan empathie en een neiging tot manipulatief gedrag. Hij vertoonde psychopathische trekken en had een hoog risico op recidive. Getuigenissen uit zijn verleden schetsten het beeld van een agressieve man die vrouwen als objecten zag en zichzelf altijd als slachtoffer presenteerde.

De rechtszaak: Een harde veroordeling

Tijdens het proces in december 2021 werd Bakelmans door het Antwerpse Hof van Assisen schuldig bevonden aan de moord op Julie Van Espen. De jury veroordeelde hem tot een levenslange gevangenisstraf, met een bijkomende terbeschikkingstelling van 15 jaar, wat betekent dat hij na zijn straf onder strikte controle blijft staan. De rechter wees alle verzachtende omstandigheden af, mede door de brutaliteit van de moord en zijn lange criminele verleden.

Maatschappelijke gevolgen en justitiële hervormingen

De moord op Julie bracht ernstige tekortkomingen binnen het Belgische justitieapparaat aan het licht. Er werd scherp kritiek geuit op het feit dat een veroordeelde verkrachter als Bakelmans vrij rondliep terwijl zijn hoger beroep nog liep. Dit leidde tot wetswijzigingen, waaronder strengere straffen voor seksueel geweld en een snellere afhandeling van verkrachtingszaken. Ook werd het begrip ‘toestemming’ expliciet opgenomen in de wetgeving.

Conclusie: Een blijvende impact

De moord op Julie Van Espen is een tragedie die niet alleen haar familie en vrienden diep trof, maar ook de Belgische samenleving opschudde. Het riep vragen op over de veiligheid van vrouwen, het functioneren van justitie en de noodzaak van hervormingen. Haar dood zal niet vergeten worden, en haar naam blijft symbool staan voor de strijd tegen seksueel geweld en gerechtelijke nalatigheid.