Wat is een Modus Operandi?
De term modus operandi (afgekort als MO) komt uit het Latijn en betekent letterlijk “manier van werken”. In de criminologie verwijst het naar de kenmerkende werkwijze die een crimineel gebruikt om zijn misdaden te plegen. Dit omvat de technieken, methoden en handelingen die een dader toepast om slachtoffers te vinden, te doden en eventuele sporen te wissen. 

Bij seriemoordenaars is de modus operandi een essentieel onderdeel van hun misdaden en evolueert vaak over tijd naarmate ze ervaring opdoen of hun tactieken aanpassen om ontdekking te voorkomen. 

Kenmerken van een Modus Operandi

De MO van een seriemoordenaar kan verschillende elementen bevatten, waaronder: 

1. Selectie van slachtoffers – Sommige moordenaars kiezen slachtoffers op basis van geslacht, leeftijd, etniciteit, beroep of andere kenmerken. Anderen slaan willekeurig toe. 
2. Gebruik van een specifiek wapen – Veel seriemoordenaars houden vast aan een bepaald type wapen, zoals messen, touwen of vuurwapens. 
3. Manier van benadering– Sommige moordenaars doen zich voor als gezaghebbende figuren (zoals politieagenten), terwijl anderen hun slachtoffers lokken met beloften of hulpvragen. 
4. Manier van doden– De moordmethode varieert, van wurging tot steekpartijen, en kan een psychologische of symbolische betekenis hebben voor de dader. 
5. Sporen uitwissen– Sommige moordenaars proberen sporen te verwijderen door lichamen te verplaatsen, brand te stichten of andere technieken toe te passen. 

Het Verschil Tussen Modus Operandi en Handtekening 

Een belangrijk onderscheid in de forensische psychologie is dat tussen de MO en de handtekening van een seriemoordenaar. Terwijl de MO puur functioneel is (wat nodig is om de misdaad te plegen en ermee weg te komen), is de handtekening psychologisch gemotiveerd. 

De handtekening is wat de dader voldoening geeft—dit kan het achterlaten van specifieke verwondingen, het poseren van het lichaam, of zelfs het meenemen van souvenirs van het slachtoffer zijn. De handtekening verandert zelden, terwijl de MO kan evolueren als de dader zijn methoden verfijnt. 

Hoe de Modus Operandi Verandert 
Veel seriemoordenaars beginnen onervaren en maken fouten, maar na verloop van tijd verbeteren ze hun tactieken. Bijvoorbeeld: 
– Ze worden beter in het verbergen van lichamen. 
– Ze vermijden locaties met beveiligingscamera’s. 
– Ze leren hoe ze DNA-sporen moeten verwijderen. 

Toch kunnen externe factoren ervoor zorgen dat de MO verandert. Bijvoorbeeld, als een moordenaar merkt dat een bepaalde manier van doden te veel aandacht trekt, kan hij overstappen op een subtielere methode. 

Beroemde Voorbeelden van Modus Operandi

Ted Bundy
Bundy deed zich vaak voor als een hulpbehoevende man (bijvoorbeeld met een gebroken arm) om zijn slachtoffers te lokken. Vervolgens overmeesterde hij hen, nam hen mee naar een afgelegen locatie en vermoordde hen meestal door wurging. 

Jack the Ripper
De beruchte Londense moordenaar richtte zich op prostituees, verminkte hun lichamen op gruwelijke wijze en verwijderde soms organen. Zijn MO en handtekening hebben hem een legendarische status in de criminalistiek gegeven. 

Jeffrey Dahmer
Dahmer lokte jonge mannen naar zijn appartement met beloften van drank of geld in ruil voor foto’s. Vervolgens verdoofde hij hen, vermoordde hen en hield soms lichaamsdelen als trofeeën. 

Conclusie
De modus operandi van een seriemoordenaar is een cruciaal aspect van hun misdaden en helpt onderzoekers om patronen te herkennen en daders te identificeren. Hoewel de MO kan veranderen, blijft de onderliggende psychologische drijfveer vaak consistent. Door de MO goed te analyseren, kunnen forensische experts en politie beter inspelen op de tactieken van een moordenaar en hun kans op arrestatie vergroten. 

Wil je meer weten over specifieke moordzaken en hoe hun MO werd geanalyseerd?