Apeldoorn, 30 april 2009– Wat begon als een feestelijke dag ter ere van Koninginnedag eindigde in een van de meest tragische gebeurtenissen in de moderne Nederlandse geschiedenis. Een auto reed met hoge snelheid door een menigte feestvierders en kwam tot stilstand tegen het monument de Naald van Apeldoorn, op slechts enkele meters van de bus waarin de Koninklijke Familie zich bevond. Acht mensen, inclusief de dader, kwamen om het leven en tien anderen raakten gewond. De aanval werd live op televisie uitgezonden en liet Nederland in diepe rouw achter. 

Van feest naar tragedie

Koninginnedag is traditioneel een dag waarop Nederlanders feestvieren met festiviteiten in steden en dorpen door het hele land. In 2009 vond het nationale koninklijke bezoek plaats in Apeldoorn. Koningin Beatrix, kroonprins Willem-Alexander, prinses Máxima en andere leden van de Koninklijke Familie werden door duizenden toeschouwers toegejuicht terwijl ze in een open bus door de stad reden. 

Rond 11:50 uur sloeg de sfeer echter plotseling om. Een zwarte Suzuki Swift dook vanuit een zijstraat op en reed met hoge snelheid over een afgesloten route, dwars door de mensenmassa heen. Getuigen zagen hoe de auto meerdere mensen raakte en meters door de lucht slingerde voordat het voertuig met een enorme klap tegen het monument de **Naald** tot stilstand kwam. 

Paniek en eerste hulp
Direct na de crash brak er paniek uit onder de toeschouwers. Ooggetuigen beschrijven de schok van het moment: 
“Ik zag mensen meters door de lucht vliegen. Het ging zo snel, je kon niet eens reageren. Eerst dacht ik nog dat het een ongeluk was, maar toen drong de ernst van de situatie pas echt door.”

Hulpverleners waren snel ter plaatse en begonnen met reanimatie en eerste hulp aan de slachtoffers. De politie rukte massaal uit en sloot het gebied af. De Koninklijke Familie, zichtbaar aangeslagen, werd onmiddellijk in veiligheid gebracht. De festiviteiten in Apeldoorn en de rest van Nederland werden per direct stopgezet. 

Slachtoffers en gewonden
Bij de aanslag vielen acht doden, inclusief de dader

Zeven slachtoffers overleden ter plekke of kort daarna, terwijl Karst Tates, de bestuurder van de auto, later in het ziekenhuis overleed. Daarnaast raakten tien mensen gewond, van wie sommigen ernstig. De slachtoffers waren voornamelijk toeschouwers die nietsvermoedend langs de route stonden te kijken naar de Koninklijke stoet. 

De dader: Karst Tates
De bestuurder van de Suzuki Swift was Karst Tates, een 38-jarige man uit Huissen, Gelderland. Hij had geen crimineel verleden en was niet bekend bij inlichtingendiensten. In de periode voor de aanslag had hij echter zijn baan verloren en verkeerde hij in financiële moeilijkheden. Hij woonde in een tijdelijke woning en had enkele dagen voor de aanslag afscheid genomen van bekenden, zonder duidelijk uit te leggen waarom. 

Motief: een gerichte aanslag
Hoewel Tates na de crash zwaargewond werd afgevoerd en kort voor zijn dood nog kort met de politie sprak, bleef zijn exacte motief onduidelijk. Wel zou hij tegenover agenten hebben toegegeven dat hij de Koninklijke Familie als doelwit had. 

Uit onderzoek bleek dat hij niet onder invloed was van alcohol of drugs en dat hij geen banden had met terroristische organisaties. Politie en justitie concludeerden uiteindelijk dat hij als eenling had gehandeld en geen medeplichtigen had. 

Schok en rouw in Nederland
De aanslag werd live uitgezonden op televisie en was voor miljoenen Nederlanders een schokkend moment. Wat een nationale feestdag had moeten zijn, veranderde in een dag van rouw en ongeloof. 

Koningin Beatrix gaf later die avond een **emotionele televisietoespraak, waarin ze haar medeleven uitsprak voor de slachtoffers en hun families: 
“Wat begonnen is als een prachtige dag, is geëindigd in een vreselijk drama dat ons allemaal diep heeft geschokt. Onze gedachten gaan uit naar de slachtoffers, hun dierbaren en alle mensen die getuige zijn geweest van dit verschrikkelijke gebeuren.”

Premier Jan Peter Balkenende noemde de aanslag een “verschrikkelijke gebeurtenis die Nederland in het hart raakt.” In Apeldoorn werden bloemen en kaarsen gelegd bij de Naald, en in het hele land werd op diverse plekken stilgestaan bij de slachtoffers. 

Veiligheidsmaatregelen en veranderingen
De aanslag leidde tot een herziening van de **veiligheidsmaatregelen bij koninklijke evenementen**. Hoewel de politie snel had gehandeld, werd duidelijk dat openbare koninklijke bezoeken kwetsbaar konden zijn voor aanvallen. 

Daarnaast werd de viering van Koninginnedag voorgoed veranderd. In 2013 trad Koningin Beatrix af en werd Koningsdag ingevoerd ter ere van koning Willem-Alexander. Sinds 2014 wordt Koningsdag gevierd op 27 april, de verjaardag van de koning, in plaats van op 30 april. 

Herinnering aan een zwarte dag

De aanslag op Koninginnedag 2009 blijft een diepgeworteld trauma in de Nederlandse geschiedenis. Voor velen staat de dag symbool voor hoe plotseling vreugde kan omslaan in tragedie. Het monument de Naald van Apeldoorn, waar de auto van Karst Tates tot stilstand kwam, werd lange tijd gezien als een beladen plek en werd tijdelijk verwijderd voor restauratie. 

Elk jaar wordt er stilgestaan bij de slachtoffers van de aanslag, een herinnering aan een feestdag die voor altijd in de Nederlandse geschiedenis gegrift staat als een dag van verlies en verdriet.